Alleenstaande ouder met moeilijke puberzoon 16
Hallo allemaal,
Ik ben moeder van twee zoons en zit momenteel behoorlijk vast met mijn oudste zoon van 16 jaar. Ik ben vooral op zoek naar ouders die iets soortgelijks hebben meegemaakt en die niet alleen met adviezen komen, maar ook begrip, herkenning en steun kunnen bieden.
Mijn zoon heeft na een heel moeilijke periode uiteindelijk zijn diploma gehaald. School heeft hem enorm zwaar belast. Er zijn tijdens zijn examens zelfs speciale aanpassingen voor hem geregeld, zoals een apart lokaal en een aparte ingang, omdat het contact met andere leerlingen voor hem te belastend was. Uiteindelijk heeft hij zijn diploma gehaald, waar ik ontzettend trots op ben.
Na zijn diploma wil hij absoluut niet naar een mbo-opleiding. Hij zegt dat hij nooit meer naar school gaat en ook niet wil werken. Hij heeft het regelmatig over het feit dat hij deze maatschappij haat, dat hij er niet in past en dat werken voor hem voelt als het verspillen van zijn leven. Hij heeft sterke ideeën over verplichtingen, werken en hoe de maatschappij in elkaar zit.
Hij weigert vrijwel iedere vorm van hulp. Hij wil niet naar een psycholoog, wijkteam, hulpverlener of andere instantie en wil eigenlijk met niemand praten die volgens hem "hulp" komt bieden. Alleen al het idee van therapie of instanties roept veel weerstand op.
Tegelijkertijd is hij niet voortdurend ongelukkig of volledig geïsoleerd. Hij kan genieten van voetbal, vrienden, een film, sporten met zijn vader, gamen en soms samen koken. Hij kan heel normaal en vrolijk zijn en vervolgens ineens omslaan of zich terugtrekken. Hij heeft een kleine groep mensen die hij goed verdraagt en sociale verplichtingen zoals feestjes en familiegelegenheden kunnen hem erg zwaar vallen.
Een paar weken geleden heeft hij mij 's nachts zeer zorgwekkende berichten gestuurd. Hij zei onder andere dat hij liever dood wilde, dat hij het leven niet leuk vond en dat hij liever dood zou gaan dan later een leven te hebben dat hij niet aankan. Hij zei dat hij al ongeveer twee jaar zo met zichzelf worstelt. De volgende dag kon hij echter weer heel normaal doen, contact zoeken en leuke dingen ondernemen. Juist dat wisselende gedrag maakt mij ontzettend onzeker. Ik ben voortdurend bang dat ik hem een keer niet serieus genoeg neem en dat het dan echt misgaat.
Ook dagelijkse dingen kunnen ingewikkeld worden. Hij trekt zich veel terug op zijn kamer, heeft weinig structuur en eet soms nauwelijks omdat hij erg kieskeurig is en het eten dat er thuis is niet goed genoeg vindt. Daardoor kan hij later hongerig, uitgeput en prikkelbaar worden. Ik merk dat ik dan automatisch weer probeer het voor hem op te lossen en mij schuldig voel als het niet goed gaat.
De leerplichtambtenaar heeft inmiddels contact met mij opgenomen omdat hij niet staat ingeschreven voor een vervolgopleiding. Ik heb de situatie volledig uitgelegd. De leerplichtambtenaar gaf aan dat er verschillende mogelijkheden zijn, maar dat mijn zoon wel enigszins moet meewerken. Hij kan bijvoorbeeld op afspraak komen of de leerplichtambtenaar kan bij ons thuis komen. Hij maakte duidelijk dat er uiteindelijk ook wettelijke stappen kunnen volgen als hij iedere vorm van medewerking weigert, waaronder een proces-verbaal en mogelijk jeugdreclassering. Dat maakt mij erg nerveus, omdat ik bang ben dat dwang de situatie juist verder laat escaleren en dat mijn zoon mij daardoor gaat zien als degene die dit allemaal veroorzaakt.
Zijn vader en ik hebben gezamenlijk gezag. Vader weet van de situatie, maar zegt vooral dat hij ook niet weet wat hij met hem aan moet. Daardoor voelt het voor mij alsof vrijwel alle verantwoordelijkheid bij mij terechtkomt.
Ik ben zelf inmiddels ontzettend uitgeput. Ik ben voortdurend alert op mijn zoon, slaap slecht als ik bang ben dat het niet goed met hem gaat en voel mij vaak schuldig wanneer ik iets voor mezelf doe. Ik ben bang dat ik verkeerde keuzes maak en mijn kind kwijtraak. Tegelijkertijd weet ik rationeel dat ik dit niet allemaal voor hem kan oplossen en dat ik ook grenzen moet leren stellen.
Ik wil vooral graag ervaringen horen van andere ouders die een vergelijkbare puber hebben gehad: een jongere die school/opleiding weigert, hulp afwijst, niet wil werken, zich terugtrekt en waarbij uiteindelijk leerplicht of andere instanties betrokken raken. Ik wil graag weten hoe andere ouders hiermee zijn omgegaan, hoe ze het gesprek met hun kind hebben gevoerd, wat uiteindelijk hielp en vooral ook of het later weer beter is geworden.
Ik zoek niet alleen naar oplossingen of instanties. Ik heb vooral behoefte aan mensen die zeggen: "Ik herken dit", "wij hebben dit ook meegemaakt", "je bent niet de enige" en die hun eigen ervaringen willen delen. Ik kan op dit moment vooral wat begrip, steun, troost en hoop gebruiken.
Alvast bedankt
Meesje schreef op 11-08-2026 om 14:24:
[..]
Ik kan me voorstellen dat TO het in dit geval wel oppert. Dan kan iemand anders het afschieten. Maar dan denkt ze wel zichtbaar mee.
Dat is helemaal geen gek idee, laten zien dat je meedenkt, zodat je met leerplicht in gesprek blijft in plaats van in conflict (en ondertussen rekken).
Ik ben het ermee eens dat werken bij vader in combinatie met één dag school beter is dan helemaal niks, maar ik begrijp ook dat opleidingen dat niet altijd toestaan vanwege mogelijke belangenverstrengeling/kwaliteitsbewaking. Zeker als het bedrijf van vader nog geen leerbedrijf is.
Daarnaast is het ook een mogelijk risico voor de band met vader. Want bij een bedrijf/stage moet je natuurlijk wel gewoon komen opdagen en niet om de haverklap afmelden of gewoon niet komen. Dan zal vader zijn kind/leerling ook absent moeten melden, wat weer gedoe op kan leveren. Ook met het beoordelen/aftekenen van opdrachten/proeven van bekwaamheid. Dat zou ik wel goed afwegen.
HR07 schreef op 11-08-2026 om 00:02:
[..]
Wat ik me dan afvraag....hoe heb je dan kunnen aantonen dat je alles eraan gedaan hebt? Ik vermoed bij mijn zoon ook iets als adhd maar hij weigert ook alles wat hem eventueel zou kunnen helpen en ik vrees dat hij komend jaar ook wel eens zou kunnen uitvallen op school.
Ik heb vaak aangedrongen op andere hulpverlening; psychiatrie ipv weer een nieuwe coach die een planning wil maken. Ook heb ik zelf verschillende keren ouderbegeleiding gehad in de hoop dat een andere benadering verschil zou kunnen maken (helaas niet). Wij zijn al met al jaren en jaren in beeld geweest bij de gemeente, ook omdat ik tegen zoon, toen hij wilde afhaken op zijn vijftiende, heb gezegd dat hulpverlening accepteren een voorwaarde was om bij mij te kunnen blijven wonen. Aangezien de leerplichtambtenaar en de jeugdzorgambtenaar collega's zijn, was het volkomen duidelijk wat er allemaal was geprobeerd. Zoon heeft ook nog bij vader gewoond en daar is in versneld tempo ook duidelijk geworden dat er weinig bereikt kon worden. Ook daar haalde het allemaal niks uit.
Als je voorziet dat je kind gaat uitvallen, moet je dat serieus nemen en actie ondernemen richting gemeente. Ik heb jammer genoeg geen enthousiaste verhalen te vertellen over de houding en hulpverlening van en via de gemeente maar je moet het spelletje op zijn minst meespelen want anders heb je het als ouder gedaan.
Theofora schreef op 11-08-2026 om 15:02:
[..]
Ik heb vaak aangedrongen op andere hulpverlening; psychiatrie ipv weer een nieuwe coach die een planning wil maken. Ook heb ik zelf verschillende keren ouderbegeleiding gehad in de hoop dat een andere benadering verschil zou kunnen maken (helaas niet). Wij zijn al met al jaren en jaren in beeld geweest bij de gemeente, ook omdat ik tegen zoon, toen hij wilde afhaken op zijn vijftiende, heb gezegd dat hulpverlening accepteren een voorwaarde was om bij mij te kunnen blijven wonen. Aangezien de leerplichtambtenaar en de jeugdzorgambtenaar collega's zijn, was het volkomen duidelijk wat er allemaal was geprobeerd. Zoon heeft ook nog bij vader gewoond en daar is in versneld tempo ook duidelijk geworden dat er weinig bereikt kon worden. Ook daar haalde het allemaal niks uit.
Als je voorziet dat je kind gaat uitvallen, moet je dat serieus nemen en actie ondernemen richting gemeente. Ik heb jammer genoeg geen enthousiaste verhalen te vertellen over de houding en hulpverlening van en via de gemeente maar je moet het spelletje op zijn minst meespelen want anders heb je het als ouder gedaan.
Duidelijk, bedankt voor je toelichting!
Stormie schreef op 11-08-2026 om 13:57:
Zijn jullie bekend met het PDA profiel Autisme?
Even in het kort via site samengevat:
Het is geen aparte diagnose, maar een profiel binnen autisme. Mensen met PDA ervarenoverweldigende angst en stress bij het gevoel iets te moeten, waardoor ze eisen en verzoeken actief vermijden. Dit gaat verder dan koppigheid; het is een diepgewortelde reactie op de perceptie van controleverlies.
Het gevoel van ‘moeten’ wordt ervaren als een bedreiging voor autonomie, waardoor het zenuwstelsel in een constante ‘vecht-of-vlucht’-modus komt
Mensen met autisme houden veelal van duidelijke regelmaat, structuur, voorspelbaarheid en strakke planning. In de praktijk werkt dit niet voor een persoon met autisme die binnen het PDA-profiel valt. Die heeft juist begrip en respect nodig voor zijn eigengereidheid, flexibiliteit, eigen normen en waarden en vraag naar soepele eisen.
Mensen met autisme en PDA hebben heel veel moeite met allerlei verwachtingen die op hen gelegd worden. Veel verwachtingen veroorzaken spanning, ongemak, afweer en angst. Het kan als zo bedreigend overkomen, dat iemand verwachtingen tracht te vermijden. Daardoor gaan mensen met een PDA-profiel veel situaties uit de weg en dat op meerdere vlakken. Uiteraard leidt dit tot allemaal negatieve gevolgen, maar als de angst, tijdsdruk of een bedreigende factor overheerst, zal het vermijden van de nare gevoelens altijd voorop staan. Hoe meer verwachtingen er geschept worden, hoe eerder iemand met PDA die zal vermijden of ontwijken.
Wauw....ik weet niet of dit herkenbaar is voor to, maar ik herken enorm mijn studerende zoon met autisme hierin! Ik ben er al wat ingedoken en zal hier zeker met hem over hebben als hij terug is van vakantie. Dank!!
Omega schreef op 11-08-2026 om 16:48:
[..]
Wauw....ik weet niet of dit herkenbaar is voor to, maar ik herken enorm mijn studerende zoon met autisme hierin! Ik ben er al wat ingedoken en zal hier zeker met hem over hebben als hij terug is van vakantie. Dank!!
PDA autisme: kenmerken, diagnose & effectieve aanpak
Met oa PDA zelftest
PDA bij autisme - Gedragsproblemenindeklas
Kinderen met dit profiel lopen vaak vast. Ik zie dat vooral bij jongeren van 12,13 en 14 jaar. Overgang van de basisschool naar de middelbare school.
Temet schreef op 11-08-2026 om 14:38:
[..]
Dat is helemaal geen gek idee, laten zien dat je meedenkt, zodat je met leerplicht in gesprek blijft in plaats van in conflict (en ondertussen rekken).
Ik denk ook zekerr mee met de leerplicht vandaag telefoontje gehad dat we deze week nog een gesprek hier thuis hebben. Zoon weet ondertussen van de leerplichtambtenaar en we hebben intussen ook al veel gesproken samen. In het eerste geval was het paniek paniek. En ze bekijken het maar en ik ga niets doen!! Ik ga nog liever dood! Al die opmerkingen.. hij is even gaan afkoelen even alles overdenken. En kwam later weer beneden.
Gaf aan echt niet te beroerd te zijn om te werken maar weet echt niet wat met zichzelf aan te moeten. Hij geeft aan zo anders over alles in de wereld/maatschappij te denken dat niets hem zint om ook maar te doen. En ik kan begrijpen dat als je je zo anders voelt dat dit een struggle is..
Hij weet wat er van hem verwacht wordt. Ik heb de leerplichtambtenaar natuurlijk gezegd dat ik wil dat hij iets gaat doen. Dat helemaal niets doen natuurlijk geen optie is, En dat ik ook mijn medewerking hierin wil tonen maar wel ondersteuning hierbij nodig heb. En mijn zoon heb ik ook gezegd dat het misschien beter is om toch naar de dokter te gaan en hulp te gaan vragen aangezien hij zelf zegt dat het echt niet lekker gaat in zn hoofd.
zelf onderhand ook al wat telefoontjes gepleegd omdat ik zelf door de bomen het bos niet meer zie..
ik heb mezelf helemaal weggecijferd en zit in overlevingstand..
ik laat echt niet alles zomaar gebeuren en hem zn gang maar gaan..
Wat iemand anders in een aantal berichten terug zei.. Maar makkelijk om hiermee om te gaan is anders.
Maargoed hopelijk komt er iets positiefs uit dit gesprek met de leerplichtambtenaar..
Stormie schreef op 11-08-2026 om 13:57:
Zijn jullie bekend met het PDA profiel Autisme?
Even in het kort via site samengevat:
Het is geen aparte diagnose, maar een profiel binnen autisme. Mensen met PDA ervarenoverweldigende angst en stress bij het gevoel iets te moeten, waardoor ze eisen en verzoeken actief vermijden. Dit gaat verder dan koppigheid; het is een diepgewortelde reactie op de perceptie van controleverlies.
Het gevoel van ‘moeten’ wordt ervaren als een bedreiging voor autonomie, waardoor het zenuwstelsel in een constante ‘vecht-of-vlucht’-modus komt
Mensen met autisme houden veelal van duidelijke regelmaat, structuur, voorspelbaarheid en strakke planning. In de praktijk werkt dit niet voor een persoon met autisme die binnen het PDA-profiel valt. Die heeft juist begrip en respect nodig voor zijn eigengereidheid, flexibiliteit, eigen normen en waarden en vraag naar soepele eisen.
Mensen met autisme en PDA hebben heel veel moeite met allerlei verwachtingen die op hen gelegd worden. Veel verwachtingen veroorzaken spanning, ongemak, afweer en angst. Het kan als zo bedreigend overkomen, dat iemand verwachtingen tracht te vermijden. Daardoor gaan mensen met een PDA-profiel veel situaties uit de weg en dat op meerdere vlakken. Uiteraard leidt dit tot allemaal negatieve gevolgen, maar als de angst, tijdsdruk of een bedreigende factor overheerst, zal het vermijden van de nare gevoelens altijd voorop staan. Hoe meer verwachtingen er geschept worden, hoe eerder iemand met PDA die zal vermijden of ontwijken.
Voor mij is dit ook heel herkenbaar. Vanuit de hulpverlening heb ik er echter nog nooit iemand over gehoord. En zelf heb ik er jammer genoeg ook geen aanknopingspunten in kunnen vinden om mijn zoon op de rails te houden.
Omega schreef op 11-08-2026 om 16:48:
[..]
Wauw....ik weet niet of dit herkenbaar is voor to, maar ik herken enorm mijn studerende zoon met autisme hierin! Ik ben er al wat ingedoken en zal hier zeker met hem over hebben als hij terug is van vakantie. Dank!!
Ik herken ook zeker wel mijn zoon op bepaalde punten hierin. En heb me er al een beetje in verdiept, ik ben zowieso overal naar aan het zoeken wat betreft autisme, neurodivergent, ass, enz enz.. Het hoeft niet dat te zijn. Maar er zijn zoveel punten waarvan ik denk er moet wel meer achter zitten dan koppigheid, puberteit enz. Dat kan bijna niet anders..
Er is in ieder geval beweging betreft de leerplichtambtenaar en ik hoop dat ze/wij mijn zoon de goede richting in kunnen sturen..
Stormie schreef op 11-08-2026 om 13:57:
Zijn jullie bekend met het PDA profiel Autisme?
Even in het kort via site samengevat:
Het is geen aparte diagnose, maar een profiel binnen autisme. Mensen met PDA ervarenoverweldigende angst en stress bij het gevoel iets te moeten, waardoor ze eisen en verzoeken actief vermijden. Dit gaat verder dan koppigheid; het is een diepgewortelde reactie op de perceptie van controleverlies.
Het gevoel van ‘moeten’ wordt ervaren als een bedreiging voor autonomie, waardoor het zenuwstelsel in een constante ‘vecht-of-vlucht’-modus komt
Mensen met autisme houden veelal van duidelijke regelmaat, structuur, voorspelbaarheid en strakke planning. In de praktijk werkt dit niet voor een persoon met autisme die binnen het PDA-profiel valt. Die heeft juist begrip en respect nodig voor zijn eigengereidheid, flexibiliteit, eigen normen en waarden en vraag naar soepele eisen.
Mensen met autisme en PDA hebben heel veel moeite met allerlei verwachtingen die op hen gelegd worden. Veel verwachtingen veroorzaken spanning, ongemak, afweer en angst. Het kan als zo bedreigend overkomen, dat iemand verwachtingen tracht te vermijden. Daardoor gaan mensen met een PDA-profiel veel situaties uit de weg en dat op meerdere vlakken. Uiteraard leidt dit tot allemaal negatieve gevolgen, maar als de angst, tijdsdruk of een bedreigende factor overheerst, zal het vermijden van de nare gevoelens altijd voorop staan. Hoe meer verwachtingen er geschept worden, hoe eerder iemand met PDA die zal vermijden of ontwijken.
De behandelaar van mijn zoon dacht hieraan. Maar gelukkig is het bij hem niet zo extreem. Wel ervaart hij enorme drempels (zeg maar bergen) om sommige dingen op te pakken. Dat hij ouder wordt helpt enorm, veel dingen gaan steeds beter. Maar andere zaken blijven weg lastig.
gewoon even. Mijn dochter die met ass de afgelopen 2 jaar uitgevallen is op school heeft een periode op een zorgboerderij gezeten in een groepje net zoals zij, wel met werk/school potentieel maar nu niet. Dat heeft haar heel erg geholpen. Iets in haar bed voor uit te komen 2 dagen in de week maar zonder de enorme verwachtingen van school en met een groep tieners aan wie ze zichzelf kan spiegelen. Zou zoiets hem misschien aanspreken?
Mavelle schreef op 11-08-2026 om 22:30:
gewoon even. Mijn dochter die met ass de afgelopen 2 jaar uitgevallen is op school heeft een periode op een zorgboerderij gezeten in een groepje net zoals zij, wel met werk/school potentieel maar nu niet. Dat heeft haar heel erg geholpen. Iets in haar bed voor uit te komen 2 dagen in de week maar zonder de enorme verwachtingen van school en met een groep tieners aan wie ze zichzelf kan spiegelen. Zou zoiets hem misschien aanspreken?
Jouw dochter heeft een diagnose. Dan heb je dit soort opties wellicht. Maar niet als je kind nooit onderzocht is en nooit een hulptraject heeft gevolgd.
Jonagold schreef op 12-08-2026 om 11:45:
[..]
Jouw dochter heeft een diagnose. Dan heb je dit soort opties wellicht. Maar niet als je kind nooit onderzocht is en nooit een hulptraject heeft gevolgd.
Dat is dus een constructieve reden om dat aan te gaan, omdat het mogelijkheden voor je opent. Een diagnose is een gebruiksvoorwerp. Hopelijk begrijp je jezelf en de ander er beter door en krijg je er mogelijkheden mee, qua begeleiding of behandeling, om beter in je vel te komen zitten en een prettig en productief leven te kunnen leiden, naar je eigen maatstaven.
Ik begrijp op zichzelf wel dat jongeren weerstand hebben tegen diagnostiek en hulpverlening. Ze kijken naar de wereld en zien allerlei grote maatschappelijke problemen en spanningen, en volstrekte idioten die machtsposities bekleden en de gekste dingen besluiten. En dan moeten zíj zich aanpassen? Dat beeld is niet echt heel behulpzaam om jezelf als mens in de wereld te leren begrijpen en bewegen maar ik snap het wel heel goed. Er moet geen druk zijn naar 'normaal gedrag' maar op de kunst van verbinding én begrenzing. Dat is moeilijk zat en ik heb maar weinig hulpverleners ontmoet die de opdracht zo aanvliegen. Gevoelige, opmerkzame kinderen prikken door de schijn van normaliteit heen en het is helemaal niet zo gemakkelijk om daarmee volwassen te worden. Diagnostiek is en hulpverlening is een strategisch middel daarbij, geen constatering dat er iets mis is met een kind wat gefixt moet worden.
Theofora schreef op 12-08-2026 om 14:02:
[..]
Dat is dus een constructieve reden om dat aan te gaan, omdat het mogelijkheden voor je opent. Een diagnose is een gebruiksvoorwerp. Hopelijk begrijp je jezelf en de ander er beter door en krijg je er mogelijkheden mee, qua begeleiding of behandeling, om beter in je vel te komen zitten en een prettig en productief leven te kunnen leiden, naar je eigen maatstaven.
Ik begrijp op zichzelf wel dat jongeren weerstand hebben tegen diagnostiek en hulpverlening. Ze kijken naar de wereld en zien allerlei grote maatschappelijke problemen en spanningen, en volstrekte idioten die machtsposities bekleden en de gekste dingen besluiten. En dan moeten zíj zich aanpassen? Dat beeld is niet echt heel behulpzaam om jezelf als mens in de wereld te leren begrijpen en bewegen maar ik snap het wel heel goed. Er moet geen druk zijn naar 'normaal gedrag' maar op de kunst van verbinding én begrenzing. Dat is moeilijk zat en ik heb maar weinig hulpverleners ontmoet die de opdracht zo aanvliegen. Gevoelige, opmerkzame kinderen prikken door de schijn van normaliteit heen en het is helemaal niet zo gemakkelijk om daarmee volwassen te worden. Diagnostiek is en hulpverlening is een strategisch middel daarbij, geen constatering dat er iets mis is met een kind wat gefixt moet worden.
We zijn het eens hoor. Dat is ook wel de consensus hier volgens mij. Zorg dat zoon in beeld is bij instanties, dat er naar hulp wordt gezocht, dat er een diagnosetraject wordt gestart zodat je in ieder geval kan laten zien dat je eraan werkt en niet gewoon maar achterover leunt.